Khóm tầm xuân của mẹ

Có lẽ trong suốt cuộc đời tôi, hình ảnh mẹ tôi vun xới khóm tầm xuân đầu ngõ mỗi độ Xuân về là ký ức ngọt ngào và đẹp nhất. Thời gian như những vĩ tầng thánh thót rơi trên gương mặt mẹ, lằn hiện nhiều vết nhăn không thể đếm đong.

Mái tóc và nụ cười cũng theo ngày tháng lặn vào không gian mênh mang của khóm tầm xuân. Những dây tầm xuân vương víu trên hàng rào được dựng lên bởi mấy cái cọc tre ngà, cạnh đó là giàn mướp, rồi vườn rau xanh, có luống cải cúc chào mùa Xuân với sắc hoa vàng rực cả góc vườn. Những đàn ong bay về hội tụ, thêm cho mảnh vườn đời mẹ những ngày nắng ấm, khi ngoài kia mùa Xuân gọi về rộn rã tiếng hoan ca.

Mẹ tôi, cô thanh niên xung phong ngày nào trên tuyến lửa Ngã ba Đồng Lộc!

Mẹ tôi, người phụ nữ trọn một đời sống vì chồng con!

Mẹ tôi, bàn tay khô và gương mặt tròn hiền dịu.

Mẹ tôi, chùm ký ức ngọt ngào trong suốt nhiều tháng năm mòn mỏi đợi cha tôi từ chiến trường...

Mẹ tôi chưa một lời nặng nhẹ. Mẹ như làn gió mát trong thổi dọc cuộc đời tôi. Nuôi tôi trưởng thành trong tình yêu thương và lòng nhân ái.

Mẹ tôi, cô gái hát dân ca xứ Nghệ rất hay và tôi đã uống trọn lời ca ấy trong tuổi thơ với những mùa hạ oi nồng gió Lào quăng quật. Mẹ bồi đắp cho tâm hồn non nớt ngày nào của tôi những giấc mơ về sự trải nghiệm, từ trong lời ru à ơi sau lũy tre trước nhà ông bà nội. Tôi lớn lên bên ký ức tuổi thơ với hơn nửa tuổi thiếu niên đầy chật vật. Tiếng à ơi trong lời ru của mẹ đã khai mở trong tâm hồn tôi bước chân vào con đường văn chương ám ảnh và khắc nghiệt. Đôi lần cố hình dung lại giấc ngủ trong nôi, để sống lại cảm giác thật của lời ru ngọt lành đó. Nhưng khó vô cùng khi tôi đã rời xa quê trong dòng chảy của cuộc đời bất tận. Tôi đã nuôi đam mê văn học bằng chính miền ký ức ngọt dịu năm nào của mẹ. Chỉ từ lời ru chia đều trên vành nôi năm nào, chỉ từ dòng sữa ngọt lành chắt nên từ bao nhọc nhằn đời mẹ. Chỉ từ nếp gấp ký ức không thể tách rời trong hành trang tôi mang theo trên đường đời huyền diệu.

Chưa bao giờ mẹ để chị em tôi chịu đói, chịu rét. Nếu không sống trong mùa đông của mảnh đất dưới chân đèo Ngang nổi tiếng trong bài thơ của Bà huyện Thanh Quan, sẽ không thể biết được cái cảm giác vượt qua mùa đông với chiếc áo tơi mà bà nội tôi đã dày công ngồi chằm trong cả mùa hạ. Nhưng, tôi đã phải ngàn lần cảm tạ bà nội tôi, mẹ tôi đã cho tôi sống với mười mấy mùa đông căm căm rét bằng những chiếc áo tơi. Khi áo tơi trở thành “đặc sản” của quê tôi, cũng là lúc cuộc sống hiện đại với nhiều đổi thay đã lan đến những góc khuất nhất của quê nghèo. Nếu không được sống trong những mùa đông lạnh đó, tôi sẽ không biết được màu nắng của mùa Xuân ý nghĩa thế nào với mẹ.

Vượt lên trên tất cả, mẹ tôi vẫn giữ được khóm tầm xuân trước ngõ. Khóm tầm xuân nối con ngõ dài mà cha tôi và anh rể đã trồng hai dãy cau mướt xanh. Cái ngõ dài bên cạnh vườn chè mỗi độ Xuân về lại bung đầy hoa trắng, nhị vàng, thơm ngát.

Mẹ nói khóm tầm xuân đó là dấu ấn ghi lại sự trưởng thành của chị em tôi. Khi chị tôi lấy chồng, tôi đi học rồi gửi cuộc đời mình ở một thành phố lớn, em gái tôi vào đại học rồi cũng xa quê. Mẹ chỉ còn khóm tầm xuân với bao vui buồn, thiếu vắng khi các con khôn lớn và “bay đi”. Mẹ dồn hết nỗi nhớ thương các con vào khóm tầm xuân. Mẹ tẩn mẩn bắt sâu từng chiếc lá, vun xới từng ngày cho tầm xuân mọc thêm nhiều nhánh mới. Những nhánh tầm xuân xanh dài, vươn tới, nở đầy hoa màu tím biếc. Hoa tầm xuân đẹp nền nã và khiêm nhường. Hoa tầm xuân của mẹ như những cánh tay vươn dài, vẫy đợi các con trở về sum vầy trong ba ngày Tết.

Có lần về quê, tôi gặng hỏi mẹ vì sao trong xóm giờ có nhiều nhà trồng hoa tầm xuân thế. Mẹ cười hiền rồi nói rằng bây giờ nhiều nhà trong xóm “lấy giống” tầm xuân nhà mình. Xóm tôi, đa phần các gia đình đều có con bằng tuổi tôi hoặc hơn. Hầu hết đều đi làm ăn xa, ít hoặc thi thoảng mới tạt ngang nhà. Mẹ lặng giấu nỗi buồn vào trong nụ cười và nắm lấy tay tôi. Con cứ an tâm và làm việc, ổn định cuộc sống ở nơi thành phố. Đừng lo chi nhiều cho cha mẹ. Còn khóm tầm xuân...

Tôi lặng đi khi mùa Xuân mới lại về. Trong thăm thẳm xa và thăm thẳm nhớ, tôi cố kéo dài từng mạch máu của mình khi chạm vào ánh mắt năm nào của mẹ. Ánh mắt hiền và êm ái của mẹ bên khóm tầm xuân là nỗi nhớ quất ngược thời gian. Xuân này tôi sẽ về bên mẹ để thảnh thơi ngắm khóm tầm xuân, như ý niệm thời gian tuổi thơ chưa bao giờ trượt mất trước mùa Xuân.

Hoa hồng Quà tặng tổng hợp